luidklok Oude Ursulakerk

Categorie: cultureel

De geschiedenis van de luidklokken van de Oude Ursulakerk te Warmenhuizen:

In 1615 wordt er in de stad Kampen door de klokkengieter Henrick Woltersz. Wegewaert een klok gegoten voor de kerk van Warmenhuizen. De omvang van de klok is niet bekend maar het opschrift luidde: "Mijn geluijd werd gehoort om te verkondigen Godes Heijlig Woord. Ook te begraaven de dooden gelijk 't zij arm of rijk. Hendrick Wegewart heeft mij gegooten in de stad Campen 1615". De bron hiervan vinden we in het gemeentearchief van Hoorn in het handschrift van Juriaan Spruyt, klokkenist en organist te Hoorn (1749). In het proefschrift van dr. C.N. Fehrmann:"De Kamper Klokkegieters", wordt gemeld dat deze klok niet meer zou bestaan. In diezelfde tijd maakte deze bekende klokkengieter ook klokken o.a. voor de kerken van Schagen en Alkmaar. Ook deze zijn verloren gegaan. De klokken, gegoten door deze Henrick Wegewaert voor de stadhuistoren en voor de Waagtoren te Alkmaar zijn nog wel bewaard gebleven.

De huidige luidklok van de oude Ursulakerk te Warmenhuizen zou afkomstig zijn uit de in 1779 ingestorte kerktoren van de kerk van Schoorl. De klok had het overleefd en werd voor het bedrag van 1363 guldens verkocht aan de gemeente Warmenhuizen. Mede met de opbrengst van deze klok kon in Schoorl de kerk weer worden opgebouwd."(Bron: Bertus Voets, "Kerk tussen wildernis en weidegrond",1994). Deze grote luidklok met een diameter van ongeveer 120 cm is in 1595 gegoten door de oom van Henrick Wegewaert, nl. Willem Wegewart uit Deventer. De klok heeft als opschrift meegekregen:"Tot dienste Der Gemeinte Is min Geluit. Komen en Horen wat God Ons Verbuit. Wilm Wegewart got mi in Deventer in 1595".

De uit Münster afkomstige koper- en bronsgieter Willem Wegewart werkte van omstreeks 1544 tot 1602 in Deventer. In 1546 werd hij daar aangesteld tot 'stadsbussenmeester', leverancier van kanonnen. Wegewart was een zeer belangrijk meester, die vele klokken, vijzels en geschut heeft gegoten. Geschut en ander gietwerk, waarvan niets bewaard is gebleven, werd tot ver buiten Deventer verkocht. Hij maakte zelfs in 1568 21 kanonlopen voor een opdrachtgever in Noorwegen. Zijn klokken en vijzels werden vooral gekocht in Overijssel, Friesland en Holland. Het zuivere gietwerk, versierd met mooie renaissancefriezen maakte zijn werkstukken erg gewild. Hij en zijn broer, de potgieter Wolter Wegewart, zijn de stamvaders van vele 17de-eeuwse klok- en geschutgieters geweest. (Bron:Site Rijksmuseum Amsterdam).

Het was Henrick Wolterszn Wegewaert die in Kampen de beroemde klokgieterij van Geert van Wou voortzette. Deze Geert van Wou leverde zijn klokken tot ver in Duitsland met als hoogtepunt de beroemde "Gloriosa"-klok" van Erfurt. Ook het gelui van de Domtoren te Utrecht is van deze meester. Geert van Wou (ca. 1455-1527) wordt nog steeds als de belangrijkste luidklokgieter van Europa beschouwd. Zijn graf bevindt zich in de st. Nicolaas- of Bovenkerk te Kampen.

Wekelijks wordt de Wegewartklok van de protestantse Oude Ursulakerk nog handmatig geluid voor de zondagse eredienst. Ook bij een trouwerij of een begrafenis en op de dag van overlijden van een lidmaat van de kerkelijke gemeenschap wordt om half zes in de namiddag geluid en jaarlijks op 4 mei t.g.v. de herdenking van de oorlogslachtoffers. In de verdwenen vieringstoren van de oude Ursulakerk heeft een kleine klok gehangen, eveneens verdwenen. Deze klok had als opschrift:

"Ik ben uit een kanon gegoten. Veel menschen heb ik doodgeschoten. Maar nu verricht ik ander werk. Ik roep de menschen tot de St. Ursula kerk".

Hier een video, waarin u de klok kunt horen: